Make your own free website on Tripod.com

TOPLUM  BESLENMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

            Sağlıklı  yaşayabilmek ve fiziksel aktivitelerimizi yerine getirebilmek için beslenmenin ve özellikle yeterli ve dengeli beslenmenin ne kadar önemli olduğunu daha önceki sağlık köşemizde vurgulamıştım. Her gün üç ana öğünlerde ve ara öğünlerde beslenme ihtiyacımızı karşılamak için bir çok besinlerden yararlanıyoruz. Yeterli ve dengeli beslenmemiz kadar ,temiz ve sağlıklı beslenmemiz  de  çok önemlidir. Temiz ve sağlıklı besin elde edebilmemiz için;yiyeceklerimizi hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırmış olmamız gerekir. Mikroorganizmalar,gözle görülemeyecek kadar küçük mini canlılardır. Mikroorganizmaların yararlı olanları da vardır. Yoğurt yapımında,peynir ve sirke oluşumunda çok önemli rol oynarlar. Ancak mikroorganizmaların hastalık yapıcı olanları da vardır ve bunlar sağlığımızı önemli derecede tehdit edici özelliktedir.

            Herhangi   bir besinin temizliği ve tümüyle hastalık yapan etmenlerden arınmış olmasına besin hijyeni denmektedir. Yediğimiz besinler, kişileri hasta etmemelidir. Besinler mikroorganizmalarla  çok kolay kirlenebilirler. Mikroorganizmalar insan gibi doğar, büyür, çoğalır ve ölürler. Bu olaylar, 20 dakika gibi bir sürede gerçekleşir. Şartlar uygun olursa bu mikroorganizmalar, 12 sat içerisinde hızla çoğalırlar. Ancak şartlar uygun olmazsa birkaç saniye içerisinde ölürler.

            Mikroorganizmalar, insan ve hayvan artıkları ve dışkıları, toprak, su, kemirgenler ve haşerelerle bulaşırlar. Çiğ tüketilen besinler bulaşma için iyi yoldur. Bir yiyeceğin hazırlanması sırasında ne  kadar çok sayıda işlem varsa, mikroorganizmalarla kirlenme şansı da o kadar yüksek olur. Buna en güzel örnek; etin kıyma haline getirilmesi ve kıymadan yapılan köfte, börek gibi yemeklerdir. Bu nedenle yiyecek hazırlanırken, oda sıcaklığında çalışıldığı için mümkün olduğu kadar hızlı bir şekilde hareket edilmeli, beklemesi gereken besinler buzdolabında bekletilmelidir. Bunların dışında besinlerin hazırlanmaları sırasında şu kurallara uymak gerekmektedir:

1.      Sağlam, zedelenmemiş, bozuk olmayan besinler seçilmeli ve satın alınmalıdır.

2.      Sebze ve meyveler toz, toprak ve ilaç kalıntılarından temizlenmeleri için, bol su ile yıkanmalıdır.

3.      Beslenme kurumlarında çalışan personel hasta ise besin hazırlama, pişirme ve serviste çalışmamalıdır.

4.      Kirli ellerle çalışılmamalıdır. Ellerimiz,  tuvaletten  sonra, işe başlamadan önce ve sonra, mutlaka bol sabunlu su ile yıkanmalıdır.

5.      Çalışma sırasında kesinlikle ellerimiz, paraya, saça, ağıza ve buruna değdirilmemelidir.

6.      Beslenme kurumlarında çalışan personel, çalışırken temiz ve ütülü üniforma giymelidir.

7.      Yemek hazırlama sırasında sigara içme, sakız çiğneme, yakada iğne taşıma gibi davranışlardan kaçınılmalıdır.

8.      Hastalık yapabilecek şüpheli besinler, özellikle küflenmiş olanlar yenilmemelidir.

9.      Mutfak ve yemek yenen yerlerin temizliğine özen gösterilmelidir.

10.  Besinler oda sıcaklığında  1-2 saatten fazla bekletilmemelidir.

11.  Toz ve haşerelerden korumak için üzeri daima kapalı olarak saklanmalıdır.

            12. Pişmiş yemekler oda sıcaklığında soğutulmaya bırakılmamalıdır.

 

Güler DİRLİK

Beslenme Bölümü Öğretmeni

 

DAMLA DERGİSİ               ANA MENÜ